بررسی عرف های غلط رایج در اجتماع

استاد بخشی در ادامه با اشاره به آیه 170 سوره بقره (زمانی که به انان گفته میشود تبعیت کنید از آنچه خدا فرستاده ، میگویند ما پیروی میکنیم از آنچه پیروی میکردند ابا و اجداد ما ، آیا حتی اگر اجدادشان تعقل نکرده باشند چیزی ، و هدایت نیافته باشند ؟ )

استدلال کردند به این که شایسته نیست وقتی رسم غلطی رایج است فقط به دلیل آنکه پیشینیان عمل کرده اند ، از آن تبعیت کنیم . به عنوان مثال یکی از عرفهای غلط رایج در جامعه خرید جهیزیه آنچنانی است که بار مالی سنگینی را به خانواده ها تحمیل میکند . و اگر این عرف اجرا نشود باعث سر شکستگی زنهاست .

سوال : ما چیزی را که در جامعه عرف میدانیم و دین آن را تایید نکرده کدام ها هستند؟

عرف را با چه چیزی محک بزنیم ؟ و چه کسی متولی درست کردن این عرفهای غلط است ؟ صدا و سیما که میگوید من کارم اندیشیدن نیست ،من منعکس کننده اندیشه های دیگرانم .قانونی هم که نیست . پس چه کسی باید این عرفهای غلط را درست کند ؟

دکتر نوری :

من معتقدم عرف را باید از دیدگاه شرع و مذهب بررسی کنیم .و قبل از هر چیز باید تعریف عرف را بدانیم .عرف به مجموعه ای از عادات و رفتارها و باورهایی گفته میشود که درستی و نادرستی آن از طرف جامعه پذیرفته میشود . به عبارت دیگر مجموعه ای از هنجارها و توافق ها و معیارهایی است که از طرف عموم پذیرفته شده باشد . اگر عرف مستند به کتاب خدا باشد پسندیده است ولی متاسفانه بخش عمده ای از عرف ریشه در خرافات دارد . از عرفهای پسندیده که منشا آن کتاب خداست رسیدگی به محرومان و یتیمان جامعه است . که مصداق عملی آن حضرت علی ع میباشد ولی از عرفهای غلط تعطیلی های رسمی است چون منشا آن تعطیلی ها برای عملی کردن هیچ یک از دستورات الهی و انجام اعمال صالح نیست

استاد بخشی

ایشان در مورد سخنان دکتر نوری فرمودند ما در صورتی که عرفی را فقه و دین آن را امضا کرده باشد جزء عرف نمی آوریم . در واقع چیزهایی را در جامعه عرف میدانیم که دین آنها را امضا نکرده باشد . بلکه مذهب بیاید و عرف را ارزیابی کند و درستی و غللط بودن آن را برای ما مشخص کند .برای مثال  حضرت علی ع در نامه 53 نهج البلاغه به مالک اشتر میفرمایند مالک آداب و رسوم شهری را که به آنجا میروی اگر خوب است بپذیر . نتیجه اینکه قران عرف عقلایی که قابل ارزیابی است را میپذیرد .و به عبارت دیگر عرفی عقلایی است که میشود آن را ارزیابی کرد .

دکتر عینی

مطالب خود را با ذکر مطلبی از دکتر شریعتی آغاز کردند .اینکه فقر به گرسنگی نیست . بلکه فقر در مطالعه نکردن و کتاب نخواندن و رعایت اصول اخلاقی را نکردن است . و مهمتر از همه فقر ،روز را بی اندیشه سر کردن است .ایشان تاکید کردند مشکلی که در جامعه به شکلهای مختلف هست ناشی از فکر کردن بدون تامل است .ایشان زیر بنای عرف و رفتارهای اجتماعی در جوامع را چیزی بنام فرهنگ میدانند .به این معنی که این فرهنگ است که عرف را میسازد .و معتقدند که جامعه ما فقر فرهنگی بسیار زیادی دارد .ایشان میگویند حس فقر از خود فقر آزار دهنده تر است و جالب اینکه این حس فقر ، از نظر اقتصادی قابل لمس است ولی از نظر روانی و جامعه شناختی خیر .

یک مصداق فقر همین عرف است .البته عرفها و رفتارهای مثبت هم داریم ، ولی متاسفانه کم است .و از جهیزیه به شکل متداول آن به عنوان یک عرف غلط نام بردند .به اینکه این عرف غلط چه مشکلات روانی و اقتصادی برای خانواده ها ایجاد کرده است .ایشان در مقابل سوال استاد که چه کسی پاسخگوست ،میگویند بیشتر از اینکه دولت و صدا و سیما به این مسئله بپردازند و باعث تغییراتی باشند این تغییرات به خود انسان و انقلاب درونی انسانها بر میگردد .تا بعدا نمودش در بیرون معلوم گردد .ایشان گفتند آیا زیر بنای جامعه تک تک افراد آن جامعه نیستند ؟ آیا مطالعه یک جامعه به روح و روان انسانهای آن جامعه بستگی ندارد ؟ از نظر ایشان عرفهای مثبت باید تکامل دهنده بشر باشند .ایشان معتقدند که ما باید با مسائل با دید منفی برخورد کنیم . یعنی به چالش کشیدن مسائل ،ولی اگر مثبت برخورد کنیم همین قصه همیشه خواهد بود .

استاد بخشی

چند قدم عملی برای اصلاح این عرف 

1 - ساختن خانه های آماده سکونت از طرف موالیان امر 

2 - قسمتی از تهیه جهیزیه و لوازم منزل بر عهده دختر باشد .

3 - قسمتی از لوازم را پسر تهیه کند .

4 - و قسمتی را که چندان ضروری نیست و لوکس محسوب میشود ، در طول زندگی مشترک فراهم کنند .

دکتر نوری

در مورد تایید عقلی عرف میگویند ،عقلی که مستند به شرع است میتواند تایید کننده عرف باشد . ایشان میگویند خیلی از عرفها و روشهای غلط در زندگیها حاصل تبعیت کردن از شیطان است .و این باعث گرفتاری در زندگی ها میشود .و حالا باید انرژی و وقت و امکانات صرف کنند تا این گرفتاریها حل و فصل شود . و تنها راه خدا را در زندگی رفتن تضمین کننده سعادت بشر است . و ایشان مثالی در مورد عرف های غلط در شبهای قدر ، بنا بر برداشتهای شخصی خودشان از آیات قران داشتند که یک جور تفسیر از کلمات لیل به معنای دنیا و روز به معنای آخرت است .

دکتر عینی

دو خصوصیت مخرب که می توانم بگویم 1 - یکی نبودن عشق است ،نه عشق مجازی بلکه عشق روحانی ، به این معنی که آنجا که من هست عشق نیست و آنجا که عشق نیست خدا نیست . و منظور از . من . یعنی منیت و هویت و شخصیت کاذب ما ، که این را میتوانیم از هر جایی گرفته باشیم .این . من . جایی که هست عشق نمی آید . به عنوان مثال چرا من مسلمان در محیط کارم به ارباب رجوع اهمیت نمیدهم ؟ در حالیکه به ظاهر به اعمال دینی خودم مانند نماز و روزه پایبندم .چون در دل من خدا جای نگرفته است . 2 - خصوصیت مخرب دیگر ،اسطوره پروری و قهرمان پروری است که به جای تعقل و تفکر ، به وجود های ذهنی می پردازیم .در حالیکه قران حدودا 900 بار به تفکر دعوت کرده است . و نتیجه این خصوصیت ایستایی است نه پویایی .

استاد بخشی  (منشا عرف میتواند الگو ها هم باشد ، درست یا غلط . )

دکتر عینی

پیروی از الگو بجز در موارد استثنایی ما را به بیراهه میکشاند . و از آنجا که روانشناسی پایه جامعه شناسی است تاکید دارم به اینکه تا روان انسان کند و کاو نشود رفتارهای انسان قابل بررسی و قابل تجزیه و تحلیل نخواهد بود . و من تاکیدم بر این است که به راه صحیح و درست عاشق بشوید که این عامل اصلی کنترل کننده همه این مراحل انحرافی است . و وقتی عاشق یکی ( خدا ) بشوید به طور صحیح عاشق همه انسانها خواهید شد .

استاد بخشی

در انتها استاد ضمن سخنانی فرمودند ، جلسه اول مفهوم شناسی عرف بود و در جلسات بعد نمونه ارائه میدهیم همراه با راه حلهایی برای معضل عرفهای غلط و اینکه این راهکارها باید توسط دست اندر کاران سیما و همچنین روحانیون در منابر و توسط نویسندگان در نوشته ها و مقالات عنوان شود . و بتوانیم از این طریق به مردم در باره مبارزه با عرفهای غلط که آ سیبهای اجتماعی را به دنبال دارد آگاهی بدهیم .

 

 

/ 2 نظر / 107 بازدید
فیس نوا

با سلام خوشحال می شم به سایت من سر بزنی با تشکر

علی

به وب منم سر بزن